Dodenherdenking met mijn zoon

Fotografie door chrisdomey.

chrisdomey

De nieuwste artikelen rechtstreeks in je inbox?

Dodenherdenking met mijn zoon

“Vanavond is de Dodenherdenking om 20:00u, dan zijn we twee minuten stil om de Tweede Wereldoorlog en de slachtoffers daarvan te herdenken,” vertelde ik mijn zoon. “Oorlog bedenken?,” vroeg hij. Even uitleggen wat iets herdenken is dus.

Na het avondeten vroeg hij of we samen Trolls konden kijken. Aangezien we er beide een drukke dag op hadden zitten en ik hem voor het eerst de Dodenherdenking mee wilde laten maken, vond ik het voor vandaag prima. De liedjes zijn favoriet. Niet alleen bij mijn zoon overigens. Hij vroeg of we “True Colors” nog wel zouden halen. Het leek ons mee te zitten, rond 19:40u zou het liedje beginnen. Ik vertelde dat daarna de film uitgezet zou worden.

Het nummer gaf me even extra rillingen. Iemands ware kleuren zien, écht de persoon zien. Er ligt steeds meer de focus op, maar toch blijven er mensen die zich hier juist van afkeren. Vooral roeptoeteren dat er naar hén gekeken moet worden.

Ik zette een van de NPO zenders erop en we keken samen naar een grote menigte die met z’n allen zaten te wachten. Hij vroeg waarover je dan na moest denken die twee minuten. Ik vertelde hem dat er tijdens de Tweede Wereldoorlog veel mensen waren overleden en we hen en alle andere oorlogslachtoffers herdenken. We zagen samen hoe de koning en koningin een krans neerlegden en niet lang daarna begon de twee minuten stilte.

Aan het begin van die twee minuten wilde zoonlief nog wat vertellen, ik gebaarde hem dat het al begonnen was en hij stil moest zijn. Toen de twee minuten stil zijn klaar waren, was hij opgelucht. “Dat was moeilijk!” En ik dacht terug aan de keren dat ik het met mijn ouders keek. Oersaai vond ik het, maar tegelijkertijd toch ook indrukwekkend.

We praatten nog even over de Tweede Wereldoorlog. Ik vertelde dat Hitler mensen destijds zover kreeg om Joden als minder dan een mens te zien. Dat een deel van de mensen ook dacht wat Hitler dacht en dat de rest volgde, omdat ze niet wilden dat zij ook slachtoffer zouden zijn. Dat de Joden op een gegeven moment werden vereist een Davidsster op hun kleding te dragen en ze later van de straat en uit huizen geplukt werden om naar concentratiekampen gestuurd te worden. “Kregen ze daar wel eten en drinken?,” vroeg hij. Toen ik antwoordde dat dit nauwelijks het geval was, begon hij te huilen.

Toen vertelde ik hem over de helpers. De mensen in het verzet en de geallieerden. Dat zij gevaar liepen en er desondanks voor kozen tegen Hitler in te gaan. Dat ze hun eigen leven op het spel hebben gezet om tegen het onrecht te vechten.

Eigenlijk wilde hij het er niet meer over hebben. Toen vertelde ik hem dat het belangrijk is dat we stil blijven staan bij wat er gebeurd is. Dat we stil moeten blijven staan bij wat er nu gebeurt. Dat het negeren en wegstoppen niemand helpt en het alleen maar makkelijker wordt om de geschiedenis te herhalen. Dat – hoewel het wellicht pijn doet om te herdenken – wij het geluk hebben nu zelf niet middenin een oorlog te zitten en ook daarbij stil staan alleen maar kan helpen in het voorkomen er alsnog in te zitten.

Onze Dodenherdenking is voor mij meer dan alleen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Het is voor mij meer dan alleen de Nederlandse slachtoffers in oorlogen te herdenken. Ik probeer stil te staan bij iedereen die in zulke omstandigheden is overleden, ongeacht nationaliteit. Bij iedereen die in zulke omstandigheden zal gaan overlijden, omdat er nog zoveel “wij versus zij” denken gebeurt. Ik heb zo’n vermoeden dat mijn zoon dat niet anders zal gaan doen.


Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Reacties worden gemodereerd, het kan dus even duren voor jouw reactie echt geplaatst is.
Zou je dat wat je in je reactie wilt plaatsen niet zeggen tegen iemand die je na staat? Dan is het hier ook niet gepast.

*


"Teaching a lesson" to a child, will teach him that he is loved - and lovable - only when he acts the way we want.

Alfie Kohn