Sinterklaas: wat vertel ik mijn kind?

Fotografie door picturepartners.

picturepartners

Op de hoogte blijven van alles rondom Liefdevol Opgroeien?

Sinterklaas: wat vertel ik mijn kind?

Je hebt besloten om je kind niet voor te houden dat Sinterklaas echt is, de cadeaus door hem en zijn Pieten worden gebracht. Maar dan? Wat vertel je dan wél? Hoe zorg je ervoor dat jouw kind zich niet buitengesloten voelt van het feest en je niet ineens hordes boze ouders achter je aan krijgt, omdat jouw kind het Grote Geheim heeft verklapt?

Er wordt steeds meer nagedacht over zaken die maatschappelijk als ‘normaal’ gezien worden. Het Sinterklaasfeest is daar een van de dingen van. Al dan niet geïnspireerd door de ophef rondom het aanpassen van hoe we Sinterklaas vieren. Hoewel er altijd mensen zullen blijven die het onnodig vinden om dit soort zaken anders aan te pakken, is het erg belangrijk om kritisch te blijven over alles dat we doen. Dus ook hoe we festiviteiten uitleggen aan onze kinderen.

Hóe pak je het aan?

Dan heb je bedacht tegen de meute in te gaan en níet te doen alsof het grote Sinterklaastheater écht is, maar hoe gaat dat dan verder? Als je alleen maar om je heen ziet hoe er wél meegespeeld wordt, is dat (hoe creatief je soms ook moet zijn) de ‘makkelijke weg’. Je bent er immers mee bekend. In de praktijk vond ik het niet meespelen een stuk relaxter. Of beter gezegd: het léék me vermoeiender om die periode van het jaar wél met de meute mee te doen.

Hoe ik het heb aangepakt

Mijn zoon was twee jaar toen we voor het eerst Sinterklaas zouden vieren. Zijn vader en ik waren het er ruim daarvoor al over eens dat we niet zouden meespelen met het verhaal. Of meer: we zouden niet iets gaan vertellen dat later weer teruggenomen moest worden.
Een week of twee voordat we het zouden vieren had ik de shopper met cadeaus al op de overloop, naast de deur naar de woonkamer staan. Wanneer er dan een nieuw cadeau was, pakte ik deze in en stopte ‘m in de tas. Zo wist ik zeker dat ik alles bij elkaar had. Tegelijkertijd was ik me ervan bewust dat ik op deze manier geen geheim maakte van waar het nou eigenlijk vandaan kwam.

Omdat de gastouder waar hij naartoe ging hier ook geen geheim van maakte, hoefden we tot hij voor het eerst de Sinterklaasperiode meemaakte op de basisschool niet actief bezig te zijn met ‘hoe pakken we dit in hemelsnaam aan’. Toen die periode aan was gebroken, bleek de oplossing behoorlijk simpel. Mijn zoon heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Als hij iets ziet dat niet klopt (niet eerlijk is, etc.) zal hij dit uitspreken. Een prachtige eigenschap en die wilde we niet de kop indrukken. Omdat zijn juffen uiteraard wel wisten hoe de vork in de steel zat, spraken we het volgende met hem af:

De meeste kinderen in de klas weten niet dat het allemaal doen-alsof is. De papa’s en mama’s van die kinderen zouden het niet zo leuk vinden als jij ze vertelt dat het doen-alsof is. Als je toch héél graag iemand wil vertellen dat je weet dat het niet echt is, dan mag je naar juf toe en het in haar oor fluisteren.

Hij heeft zo’n 2,5 jaar in die klas gezeten (groep 0, 1 en 2). En van de drie keer dat hij daar de Sinterklaasperiode heeft meegemaakt, heeft hij een of twee keer hardop gezegd dat iets niet klopte / het niet echt was. De ene keer waarvan ik het zeker weet, was dat hij twee volwassenen in het kantoortje tegenover zijn klaslokaal zag komen en daar twee Pieten uitkwamen. Hij heeft toen een keer geroepen (terwijl er allemaal ophef om hem heen was) dat ze niet echt waren. Geen van de kinderen heeft erop gereageerd.

Ouders maken zich er meer druk om dan kinderen

Ik kan me welgeteld één keer herinneren dat er ophef is geweest over iets rondom Sinterklaas en dat was toen ik zelf Piet heb gespeeld (een jaar of tien voor ik begreep dat ZP blackface is). De pruik die ik had gekregen – de enige die nog beschikbaar was – bleek te groot voor mijn hoofd. Hoewel ik erg mijn best had gedaan om mijn haren te verstoppen achter de pruik, bleek bij een van de gezinnen in huis dat er een blond plukje tevoorschijn was gekomen aan de achterkant. De oudste van dat gezin vroeg me hoe het kwam dat ik daar een blonde pluk haar had. Het meisje was (vermoed ik) een jaar of vijf. De andere Piet en ik verzonnen een verhaal over dat ik graag een prinsesje wilde zijn en een lok van mijn haren blond had gemaakt om prinsesje te kunnen spelen. Het meisje leek helemaal content met het antwoord dat ze gekregen had. Later hoorde ik dat de ouders van dat meisje hadden geklaagd en ik daarom nooit meer Piet mocht zijn voor die school.

Het komt erop neer dat kinderen met liefde geloven wat ze te horen krijgen van volwassenen. Ze kijken naar ons op en zien ons als alles-weters. Wanneer wij iets zeggen, zien zij dit voor waar aan. Precies de reden waarom ze aannemen dat Sinterklaas, zijn Pieten, de paashaas, kerstman etc. echt zijn: ze geloven ons.

“Wil je het Sinterklaasfeest voor je kinderen verpesten?”

Houd er rekening mee dat je vanuit je omgeving het een en ander als opmerking te horen kan gaan krijgen. Van de vraag of je het Sinterklaasfeest voor je kinderen wil verpesten, tot dat ze het echt niet leuk zullen vinden als hun kinderen via jouw kind(eren) te horen zal krijgen dat het niet echt is.

Probeer bij dit soort opmerkingen te onthouden dat de betreffende persoon een fijne associatie heeft met het Sinterklaasfeest (wat overigens losstaat van hoe ze het vonden toen ze zelf nog volledig geloofden) en bang is dat zijn/haar kind(eren) die associatie niet zullen krijgen. Probeer het echter ook bij die persoon te houden. Jij bent niet verantwoordelijk voor het (al dan niet) geloven in een theaterstuk. Zeker niet als die kinderen niet je eigen kind(eren) betreft.

Is de magie dan niet volledig weg?

Mijn zoon zit ondertussen in groep 5. De afgelopen jaren hebben we richting hem benoemd dat de periode waarin Sinterklaas in het land is, de Sinterklaasperiode is. En ook aan (of voor) het begin daarvan gevraagd of hij nog weet hoe het ook weer zat. Iedere keer weer kon hij antwoorden dat hij wist dat dat het niet echt was. Dat weerhoudt hem echter niet van het compleet opgaan in de magie van het theater dat de Sinterklaasperiode is.

Vanavond vroeg hij of hij morgenavond zijn schoen mag zetten. Ik vertelde hem dat ik niet echt wat had om in zijn schoen te doen. Dat hij ‘m dus best mocht zetten, maar dit niet garandeert dat hij een cadeau in z’n schoen krijgt. Toen hebben we afgesproken dat het volgende week zou mogen.

De afgelopen jaren heb ik hem ook enthousiast gehoord over zaken rondom Sinterklaas. Rommelpiet die de hele klas op stelten had gezet, Sinterklaas die school had bezocht. Hij wist absoluut dat het niet echt was, maar kon toch opgaan in de magie ervan.

Het mooie van kinderen, is dat zij hun fantasie nog volledig kunnen gebruiken. Hoe meer ze zien en begrijpen van de wereld, hoe meer hun fantasie wordt beperkt door de realiteit. Dat is ook de reden waarom wij volwassenen doorgaans de échte magie van fantasie missen: we kennen de realiteit te goed. Dat maakt het wél vertellen ook zo mooi: ze kunnen zelf kiezen of ze mee willen doen aan het theater of niet. Er zit immers een verschil tussen niet vertellen dat je weet hoe het zit en écht opgaan in het geheel.

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Reacties worden gemodereerd, het kan dus even duren voor jouw reactie echt geplaatst is.
Zou je dat wat je in je reactie wilt plaatsen niet zeggen tegen iemand die je na staat? Dan is het hier ook niet gepast.

*

What these parents are discovering, and what you may have already discovered yourself as your children have reached adolescence, is that no matter how much you escalate punishments, they won't work to get your children under your control because one human can never really control another. Yes, you can overpower a small child, and you can use fear and intimidation and manipulation to force children to comply, but only for a season. Once they reach the teen years and their own identity begins to fully emerge, they gain enough separation to realize that they can finally say no to the hitting and threats and manipulations. They may say no with outright rebellion or by withdrawing into passive resistance, but they will say no, and then you are lost because you haven't built a relationship based on mutual respect and cooperation. You've simply spent years forcing your will on a smaller, weaker human.

L.R. Knost